29.03.2019   2175 Görüntülenme   İLK YARDIM BİLGİSİ   0 Yorum  

A- Solunum ve Önemi

Solunum sistemi organları ve solunuma yardımcı olan kaslarla birlikte akciğere hava alıp verme olayına solunum denir. Solunum olayında ortam havasındaki oksijen akciğerlere alınır. Bu oksijen, kan yolu ile dokulara taşınır. Kan yolu ile akciğere taşınan karbondioksit gazı, soluk verme ile dışarı atılır. Normal bir insan dakikada 15-20 defa solunum yapar. Anormal durumlarda bu olay artar veya azalır, şekli değişebilir.

Şekil : Solunum Sistemi ve Gaz Alışverişi

 

Solunum, yaşamayı sağlayan en önemli canlılık faaliyetlerinden biridir. Solunum güçlüğünde, hücrelerin oksijen ihtiyacı tam olarak karşılanamaz, durmasında ise oksijen sağlanamaz. Solunum ve dolaşım sisteminin durmasına klinik ölüm, 4-6 dakika sonra oksijensizlik nedeniyle dokularda yıkımın başlamasına biyolojik ölüm denir. Önce klinik ölüm olur 4-6 dakika sonra biyolojik ölüm başlar. Oksijensizliğe en az dayanan organlar; önce beyin olmak üzere böbrekler, karaciğer ve akciğerlerdir.

 

B- Solunum Durmasını Tanıma

Bir kazazedenin solunum yapıp yapmadığını tespit etmek için şu gözlemler yapılır:

- Kazazedenin ağzına kulağımızı yaklaştırarak, nefes sesi dinlenir ve hissedilir.

- Kazazedenin göğüs ve karın hareketleri incelenir.

 

C- Suni Solunum ve Metodları

Suni solunum, kendi kendine solunum yapamayan ve zorluk çeken kimseye ilk yardımcı tarafından suni olarak solunumu gerçekleştirme olayıdır. Yangın ve etkili olarak uygulanan suni solunum metodları şunlardır.

Şekil : Soluk yolu

 

a) Ağızdan - ağıza suni solunum:

Pratikte en çok uygulama özelliğine sahip etkili bir metodtur. Ancak tekniğine uygun ve sistemli bir şekilde tam olarak uygulanmalıdır.

Uygulamada sırasıyla şu işlemler yapılır:

- Kazazede sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılır.

- İlk yardımcı kazazedenin baş omuz tarafına diz çöker.

- İlk yardımcı bir elini kazazedenin ensesine, diğer elini alnına koyar.

- Soluk yolunu açmak için enseden kaldırılır; alından bastırılır.

- Alındaki el çevrilerek, burun delikleri iki parmakla sıkıştırılır.

- İlk yardımcı derin bir nefes alarak kazazede ile hava sızmayacak şekilde ağız ağıza gelir.

- İçindeki havayı üfler ve göğsün şişmesini gözler.

- Havayı verdikten sonra yeniden derin nefes alır ve kazazedenin göğsünün inmesini bekler.

Küçük çocuklarda işlem, ağız ve burundan birlikte daha az hava verilerek fazla sayıda yapılır.

Ağızdan ağıza suni solunumdan kaçınan ilk yardımcı, kazazedenin ağzına mendil, tülbent vb. örtüler koyarak veya maske kullanarak aynı şekilde işlemi sürdürebilir.

Yukarıdaki işlemler dakikada 15-20 defa tekrarlanır. Kazazede kendi kendine solunum yapıncaya kadar işleme sürekli devam edilir. Yine kazazede solunuma başladıktan sonra bir süre daha suni solunum sürdürülür. Solunumu normale dönen kazazede yan yatış pozisyonuna alınır. Sağlık kuruluşuna kadar gözlenir.

 

Soluk yolunu tıkayan cismin çıkarılması:

- Yan yatırılıp kürek kemikleri arasına vurulur.

- Kazazedenin arkasına geçilip, kollar kazazedenin koltuk altından sokulur. Eller göğüs kafesinin altında bağlanır, içe ve yukarı doğru birden çekilir. Meydana gelen basınçla soluk yolundaki yabancı cisim dışarı çıkarılır.

- Bebek ve çocuklarda ise; karın bölgesi ilk yardımcının koluna getirilerek yüzü yere bakacak şekilde yatılır. Kürek kemikleri arasına hafif darbe ile vurularak yabancı cisim yolundan çıkarılır.

Şekil : Ağızdan ağıza suni solunum metodu

 

b) Holger-Nielsen Metodu ile Suni Solunum:

Ağız çevresi ve baş yaralanmalarında uygulanması zor olan ağızdan ağıza suni solunum metoduna alternatif bir metodrur. Göğüs ve omurga yaralanmalarında tercih edilmez.

Holger Nielsen metodu ile suni solunumda sıra ile şu işlemler yapılır:

- Kazazede sert bir zemine yüzü koyun yatırılır.

- Kazazedenin başı yana çevrilir, elleri başının altına yastıklanır.

- İlk yardımcı, bir dizini başın yanına, diğer ayağını ters taraftan dirsek hizasına getirecek şekilde pozisyon alır. İlk yardımcı, el ayalarını kazazedenin sırtına yerleştirir.

- "Bir-iki" diye sayarak sırta bir defa, kazazedenin nefes vermesini sağlayacak kadar basınç uygulanır.

- "Üç" diyerek bir saniyelik sürede ilk yardımcı ellerini kazazedenin dirseklerine kaydırır.

- "Dört-beş" diyerek dirsekler bir kez kazazedenin nefes almasını sağlayacak kadar yukarı kaldırılır.

- "Altı" diyerek dirsekler indirilir, bir saniye sonra işlem tekrarlanır.

Beş yaşından küçüklerde; kollar yanda olduğu halde başın altı yastıklanır. Basınç azaltılır; büyüklere dakikada 15 defa yapılan işlemin sayısı 20'ye çıkarılır. Solunum normale döndüğünde kazazede yan yatış pozisyonuna alınır.

Şekil : Holger-Nielsen Suni Solunum Metodu